Phúc Âm Mary (The Gospel of Mary) là một tài liệu cổ xưa, phi kinh điển (non-canonical), thuộc về truyền thống Ngộ Giáo (Gnosticism), tương tự như Phúc Âm Giuđa mà chúng ta đã thảo luận. Đây là một văn bản cực kỳ quan trọng vì nó làm sáng tỏ vai trò của Mary Magdalene (Ma-ri Ma-đơn-la) trong cộng đồng môn đồ sơ khai.
Với vai trò chuyên gia, tôi sẽ phân tích chi tiết về nguồn gốc, nội dung và ý nghĩa của văn bản này.
Phúc Âm Mary: Tổng quan
| Thông tin | Chi tiết |
| Danh tính Mary | Là Ma-ri Ma-đơn-la (Mary Magdalene). Văn bản này mô tả bà không chỉ là một môn đồ mà là người được Giác ngộ và là Tông Đồ của các Tông Đồ. |
| Phát hiện | Là một phần của Tập bản thảo Berlin Gnostic (hoặc Papyrus Berolinensis 8502), được tìm thấy năm 1896 ở Ai Cập. Nó được viết bằng tiếng Coptic, có niên đại vào thế kỷ 5 SCN, nhưng văn bản gốc bằng tiếng Hy Lạp có lẽ đã được viết vào thế kỷ SCN. |
| Tình trạng | Là một trong những văn bản Ngộ Giáo quan trọng nhất. Không được Giáo hội Kitô giáo chính thống công nhận. |
Nội dung chính của Phúc Âm Mary
Văn bản này đã bị mất một số trang ở đầu và giữa, nhưng những phần còn sót lại tập trung vào các sự kiện diễn ra ngay sau khi Chúa Giêsu phục sinh.
1. Cuộc đối thoại sau Phục sinh
Lời dạy bí mật: Sau khi Chúa Giêsu phục sinh và chuẩn bị rời khỏi các môn đồ, Ngài ban cho họ những lời dạy cuối cùng. Các môn đồ tỏ ra sợ hãi và bối rối về cách họ nên rao giảng và đối mặt với thế giới.
Sự trấn an: Chúa Giêsu trấn an họ, khuyên họ hãy can đảm, rao giảng Tin Mừng về Nước Con Người (Son of Man) và ra đi mà không bị ai làm phiền, ngoại trừ Lề Luật.
2. Vai trò đặc biệt của Mary Magdalene
Sau khi Chúa Giêsu rời đi, các môn đồ cảm thấy tuyệt vọng, đặc biệt là Phêrô (Peter). Chính Mary Magdalene đã đứng lên động viên và trấn an họ:
Người an ủi: Bà nói: "Đừng than khóc... Ngài đã chuẩn bị và làm cho chúng ta trở thành những con người [đích thực]."
Người truyền đạt: Sau đó, Mary tiết lộ rằng Chúa Giêsu đã truyền đạt cho bà những lời dạy bí mật và đặc biệt mà Ngài chưa từng nói với bất kỳ ai khác trong nhóm: "Những gì bị ẩn giấu đối với các ngươi, ta sẽ nói cho các ngươi nghe."
3. Tầm nhìn của Mary và Sự thách thức của Linh hồn
Mary kể lại một tầm nhìn (Vision) hoặc cuộc đối thoại với Chúa Giêsu, nơi Ngài giải thích về bản chất của vật chất (Matter) và linh hồn (Soul). Nội dung mô tả hành trình của linh hồn khi nó rời khỏi thể xác và phải vượt qua bốn quyền lực thù địch trên con đường đi lên Cõi Hằng Hữu (Heaven).
Vượt qua các quyền lực: Các quyền lực này đại diện cho sự giận dữ, nỗi sợ hãi, lòng tham và ham muốn vật chất. Linh hồn phải biết những bí mật (Gnosis) để vượt qua sự kiểm soát của chúng, chứng tỏ rằng nó đã trở nên tự do khỏi sự ràng buộc của vật chất và số phận (Fate).
4. Xung đột giữa Mary và các Tông Đồ Nam
Phần nổi bật và gây tranh cãi nhất của văn bản là sự xung đột giữa Mary Magdalene và hai Tông Đồ nam giới hàng đầu:
André (Anrê) và Phêrô: Khi Mary kết thúc lời kể của mình, André hoài nghi, đặt câu hỏi về những lời dạy mà Chúa Giêsu đã không nói công khai.
Phêrô công khai thách thức và tỏ ra ghen tị. Ông nói: "Phải chăng Ngài đã thực sự nói chuyện riêng với một người phụ nữ chứ không phải với chúng ta? Chúng ta có cần quay lại và lắng nghe cô ấy không? Ngài có chọn cô ấy thay vì chúng ta không?" Lời của Phêrô thể hiện rõ sự phản kháng về quyền uy trong một cộng đồng nam giới.
Lêvi (có thể là Mátthêu): Đứng lên bảo vệ Mary, nói với Phêrô: "Simon, ông luôn luôn nóng nảy. Bây giờ tôi thấy ông đang chống lại người phụ nữ này như thể cô ấy là kẻ thù của chúng ta. Nếu Chúa Giêsu đã làm cho cô ấy xứng đáng, thì ông là ai mà lại từ chối cô ấy? Chắc chắn Chúa đã biết cô ấy xứng đáng như thế nào. Đó là lý do tại sao Ngài yêu cô ấy hơn chúng ta."
Ý nghĩa và Tác động
Phúc Âm Mary là một tài liệu quan trọng trong việc nghiên cứu về vai trò của phụ nữ trong Kitô giáo sơ khai và sự phát triển của Ngộ Giáo.
Quyền uy của Phụ nữ: Nó cung cấp bằng chứng cho thấy trong một số cộng đồng Kitô giáo sơ khai, phụ nữ (cụ thể là Mary Magdalene) được tôn trọng không chỉ là môn đồ mà còn là người được trao thẩm quyền và sự hiểu biết tâm linh cao hơn cả một số Tông Đồ nam giới.
Sự đối lập với Chính thống: Văn bản này đại diện cho quan điểm Ngộ Giáo, nơi sự cứu rỗi đến từ kiến thức bí mật (gnosis) chứ không phải từ niềm tin và hành động hy sinh trên thập giá. Sự phản kháng của Phêrô trong văn bản phản ánh cuộc xung đột lịch sử thực tế giữa các cộng đồng Ngộ Giáo (Gnostics) và các cộng đồng Kitô giáo đang dần hình thành nên hệ thống chính thống (Orthodoxy).
No comments:
Post a Comment